پاسخ به شبهات

مناظره اى درباره سجده بر تربت امام حسین (ع)

مناظره اى درباره سجده بر تربت امام حسین (ع)

مناظره اى درباره سجده بر مهر و تربت امام حسین علیه السلام یکى از علماى اهل تسنّن که از فارغ التحصیلان دانشگاه ((الازهر)) مصر است به نام ((شیخ محمد مرعى انطاکى )) از اهالى سوریه ، بر اثر تحقیقات دامنه دار به مذهب تشیّع گرایید ، و در کتابى به نام ((لماذا اخترت مذهب الشّیعه )) علل گرایش خود را با ذکر مدارک متقن ذکر نموده است ، در اینجا به یکى از مناظرات او با دانشمندان اهل تسنّن پیرامون سجده بر مهرى که از تربت حسینى است . توجّه کنید : محمد مرعى در خانه اش بود ، چند نفر از دانشمندان اهل تسنّن که بعضى از آنها از دوستان سابق او در دانشگاه الازهر بودند ، به دیدار او آمدند و در آن دیدار ، بحث و گفتگوى زیر رخ داد : دانشمندان : شیعیان بر تربت حسینى سجده مى کنند ، آنها به همین علّت که بر مهر تربت حسینى سجده مى کنند ، مشرک هستند . محمد مرعى : سجده بر تربت ، شرک نیست ؛ زیرا شیعیان بر تربت براى خدا ، سجده مى کنند ، نه اینکه براى تربت سجده کنند ، اگر به پندار شما به فرض محال ، در درون تربت چیزى وجود دارد ، و شیعیان به خاطر آن چیز ، آن را سجده کنند ، نه اینکه بر آن سجده نمایند ، البته چنین فرضى ، شرک است ، ولى شیعیان براى معبود خود که خدا باشد سجده مى کنند ، نهایت اینکه هنگام سجده براى خدا ، پیشانى را بر تربت مى گذارند . به عبارت روشنتر : حقیقت سجده ، نهایت خضوع در برابر خدا است ، نه در برابر مهر تربت . یکى از حاضران (به نام حمید) : احسن بر تو که تجزیه و تحلیل زیبایى نمودى ، ولى این سؤ ال براى ما باقى مى ماند که چرا شما شیعیان ، اصرار دارید که بر تربت حسینى سجده نمایید ؟ چرا بر سایر چیزها سجده نمى کنید ؟ همان گونه که بر تربت سجده مى کنید ؟ محمّد مرعى : اینکه ما بر خاک سجده مى کنیم ، بر اساس حدیثى است که مورد اتفاق همه فرقه هاى اسلامى است که پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود : ((جُعِلَتْ لِىَ الاَرضُ مَسْجِداً وَ طَهُوراً)) : ((زمین براى من سجده گاه و پاکیزه قرار داده شده است )) . بنا بر این به اتّفاق همه مسلمین ، سجده بر خاک خالص ، جایز است ، از این رو ما بر خاک سجده مى کنیم . حمید : چگونه مسلمانان بر این امر اتّفاق نظر دارند ؟ محمد مرعى : هنگامى که رسول خدا صلى الله علیه و آله از مکّه به مدینه هجرت کرد ، در همان آغاز ، به ساختن مسجد دستور داد ، آیا این مسجد فرش داشت ؟ حمید : نه ، فرش نداشت . محمّد مرعى : پس پیامبر صلى الله علیه و آله و مسلمانان بر چه چیزى سجده مى کردند ؟ حمید : بر زمینى که از خاک ، فرش شده بود ، سجده مى کردند ؟ محمّد مرعى : بعد از رحلت پیامبر صلى الله علیه و آله ، مسلمانان در عصر خلافت ابوبکر و عمر و عثمان بر چه سجده مى کردند ؟ آیا مسجد فرش داشت ؟ حمید : نه ، فرش نداشت ، آنها نیز بر خاک زمین مسجد سجده مى نمودند . محمّد مرعى : بنابراین به اعتراف شما ، پیامبر صلى الله علیه و آله در همه نمازهاى خود بر زمین سجده کرده است ، همچنین مسلمانان در عصر او و در عصر بعد از او ، روى این اساس ، قطعاً سجده بر خاک ، صحیح است . حمید : اشکال من این است که شیعیان ، تنها بر خاک ، سجده مى کنند ، آن هم خاکى که از زمینى گرفته و به صورت مهر در آورده ، آن را در جیب خود مى نهند و بر آن سجده مى نمایند . محمد مرعى : اوّلاً؛ به عقیده شیعه ، سجده بر هر گونه زمین ، خواه سنگ فرش باشد و خواه زمین خاکى باشد ، جایز است . ثانیا؛ نظر به اینکه شرط است محل سجده پاک باشد ، پس سجده بر زمین نجس یا خاک آلود جایز نیست ، از این رو قطعه اى از گِل خشکیده (به نام مهر) را که از خاک پاک تهیّه شده ، با خود حمل مى کنند ، تا در نماز بر خاکى که مطمئناً پاک و تمیز است سجده کنند ، با علم به اینکه آنها سجده بر خاک زمین را که نجس بودن آن را نمى دانند ، جایز مى دانند . حمید : اگر منظور شیعه ، سجده بر خاک پاک خالص است چرا مقدارى از خاک را حمل نمى کنند ، بلکه ((مُهر)) حمل مى کنند ؟ محمد مرعى : نظر به اینکه حمل خاک موجب خاک آلودگى لباس مى شود ، از این رو خاک را در هر جا بگذارند طبعاً دست و لباس ، خاک آلود مى شود ، شیعیان همان خاک را با آب مى آمیزند و گل مى کنند و سپس همان گل در قالب زیبا ، خشک مى شود و به صورت مهر در مى آید ، که دیگر حمل آن ، زحمت نیست و موجب خاک آلودگى لباس و دست نخواهد شد . حمید : چرا شما بر غیر خاک ، مانند حصیر و قالى و زیلو و . . . سجده نمى کنید ؟ محمد مرعى : گفتیم غرض از سجده ، نهایت خضوع در برابر خدا است ، اینک مى گوییم ، سجده بر خاک ، خواه خشکیده (مهر) و خواه نرم ، دلالت بیشترى بر خضوع در برابر خدا دارد؛ زیرا خاک ، ناچیزترین اشیا است ، و ما بالاترین عضو بدن خود (یعنى پیشانى ) را بر پایین ترین چیز (خاک ) در حال سجده مى نهیم ، تا با خضوع بیشتر ، خدا را عبادت کنیم ، از این رو ، مستحب است که جاى سجده پایینتر از جاى دستها و پاها باشد ، تا بیانگر خضوع بیشتر گردد ، و همچنین مستحب است در سجده ، سر بینى خاک آلود شود ، تا دلالت بیشتر براى خضوع داشته باشد ، بنابراین ، سجده بر قطعه اى از خاک خشکیده (مهر) ، بهتر از سجده بر سایر اشیایى است که سجده بر آن روا است ، چرا که اگر انسان در سجده ، پیشانى خود را بر روى سجّاده گرانقیمت یا بر قطعه طلا و نقره و امثال آنها و یا بر قالى و لباس گرانبها بگذارد ، از تواضع و خضوعش ، کاسته مى شود ، و چه بسا هیچ گونه دلالتى بر کوچکى بنده در برابر خدا نداشته باشد . با این توضیح : آیا کسى که سجده بر خاک خشکیده (مهر) مى کند تا تواضع و خضوعش در پیشگاه خدا ، رساتر باشد ، مشرک و کافر خواهد بود ؟ ولى سجده بر چیزى (مانند قالى و سنگ مرمر و . . . ) که مخالف تواضع است ، تقرّب به خدا است ؟ ! ، هر کس چنین تصوّر کند ، تصوّر باطل و بى اساسى نموده است . حمید : پس این کلمات چیست که بر روى مهرهایى که شیعه بر آنها سجده مى کنند ، نوشته شده است ؟ محمد مرعى : اوّلاً؛ همه تربتها داراى نوشته نیست ، بلکه بسیارى از آنها بدون نوشته است . ثانیاً؛ در بعضى از آنها نوشته شده که : ((سُبْحانَ رَبِىَّ الاَعْلى وَ بِحَمْدِهِ)) که اشاره اى به ذکر سجده است ، و در بعضى نوشته شده که این تربت از زمین کربلا گرفته شده ، تو را به خدا سوگند آیا این نوشته ها ، موجب شرک است ؟ و آیا این نوشته ها ، تربت را از خاکى که سجده بر آن صحیح مى باشد ، خارج مى کند ؟ حمید : نه ، هرگز موجب شرک و عدم جواز سجده بر آن نیست ، ولى یک سؤ ال دیگر دارم و آن اینکه در تربت زمین کربلا ، چه خصوصیّتى وجود دارد ، که بسیارى از شیعیان مقیّد هستند تا بر تربت حسینى ، سجده کنند ؟ محمد مرعى : رازش این است که در روایات ما از امامان اهلبیت علیهم السلام نقل شده که : ارزش سجده بر تربت امام حسین علیه السلام بر تربتهاى دیگر بیشتر است . امام صادق علیه السلام فرمود : ((اَلسُّجُودُ عَلى تُرْبَهِ الْحُسَیْنِ یَخْرِقُ الْحُجُبَ السَّبْعِ)) : ((سجده بر تربت حسین علیه السلام حجابهاى هفتگانه را مى شکافد)) یعنى موجب قبولى نماز ، و صعود آن به سوى آسمان مى گردد . نیز روایت شده که : ((آن حضرت فقط بر تربت حسین علیه السلام سجده مى کرد ، به خاطر تذلّل و کوچکى در براى خداى بزرگ )) . بنابراین ، تربت حسین علیه السلام داراى یک نوع برترى است که در تربتهاى دیگر ، آن برترى نیست . حمید : آیا نماز بر تربت حسین علیه السلام موجب قبول شدن نماز در پیشگاه خدا مى شود ، هر چند باطل باشد ؟ محمد مرعى : مذهب شیعه مى گوید : نمازى که فاقد یکى از شرایط صحّت نماز باشد ، باطل است و قبول نخواهد شد ، ولى نمازى که داراى همه شرائط صحّت است ، اگر در سجده اش بر تربت امام حسین علیه السلام سجده گردد ، قبول مى شود و موجب ارزش و ثواب بیشتر خواهد شد . حمید : آیا زمین کربلا از همه زمینها ، حتى از زمین مکّه و مدینه برتر است ، تا گفته شود که نماز بر تربت حسین علیه السلام بر نماز بر همه تربت ها برتر مى باشد ؟ محمّد مرعى : چه مانعى دارد که چنین خصوصیّتى را خداوند در تربت زمین کربلا قرار داده باشد . حمید : زمین مکّه که همواره از زمان آدم علیه السلام تا کنون ، جایگاه کعبه است ، و زمین مدینه که جسد مطهّر پیامبر صلى الله علیه و آله را در بر گرفته است ، آیا مقامى کمتر از مقام زمین کربلا دارند ؟ این عجیب است ، آیا حسین علیه السلام بهتر از جدّش پیامبر صلى الله علیه و آله است ؟ محمد مرعى : نه ، هرگز؛ بلکه عظمت و شرافت حسین علیه السلام به خاطر عظمت مقام و شرافت رسول خدا صلى الله علیه و آله است ، ولى راز این که خاک کربلا برترى یافته این است که امام حسین علیه السلام در آن سرزمین در راه دین جدّش به شهادت رسیده است ، مقام حسین علیه السلام جزئى از مقام رسالت است ، ولى نظر به اینکه آن حضرت و بستگان و یارانش ، در راه خدا و برپا دارى اسلام ، و استوارى ارکان دین ، و حفظ آن از بازیچه هوسبازان ، جانبازى کرده و به شهادت رسیده اند ، خداوند متعال به خاطر آن ، سه ویژگى به امام حسین علیه السلام داده است : ۱ – دعا در زیر قبّه مرقد شریفش به استجابت مى رسد . ۲ – امامان ، از نسل او هستند . ۳ – و در تربت او ، شفا هست . آیا اعطاى چنین خصوصیتى به تربت حسین علیه السلام اشکالى دارد ؟ و آیا معنى اینکه بگوییم زمین کربلا از زمین مدینه برترى دارد ، این است که بگوییم امام حسین علیه السلام بر پیامبر صلى الله علیه و آله برترى دارد ، تا شما به ما اشکال کنید ؟ ! بلکه مطلب به عکس است ، بنابراین ، احترام به تربت امام حسین علیه السلام احترام به حسین علیه السلام است و احترام به او ، احترام به خدا ، و جدّ امام حسین علیه السلام یعنى رسول خدا صلى الله علیه و آله است . وقتى که سخن به اینجا رسید ، یکى از حاضران که قانع شده بود ، در حالى که شادمان بود برخاست و بسیار سخن مرا ستود و از من تمجید کرد و کتابهاى شیعه را از من درخواست نمود و به من گفت : گفتار تو بسیار بجا و شایسته است ، من خیال مى کردم که شیعیان ، حسین علیه السلام را برتر از رسول خدا صلى الله علیه و آله مى دانند ، اکنون حقیقت را دریافتم ، و از بیانات زیبا و گویاى شما سپاسگزارم ، از این پس خودم مهرى از تربت کربلا را همراه خود بر مى دارم و بر آن نماز مى خوانم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *